***** با پر کردن فرم "نیازسنجی" در منوی اصلی، ما را در ارائه خدمات بهتر، یاری رسانید *****

تست درختان کاغذی برای سنجش ارزش مقاله خود

پروفسور David Waldman یکی از اساتید رشته مدیریت است که تحقیقاتش در حوزه رهبری و به ویژه استفاده از تکنیک های اسکن مغزی برای تحلیل رفتار رهبران در سازمان مشهور است. ایشان در سخنرانی ای می گفت که اولین مقاله ای را که در دوره دکترایم نوشتم، ارسال کردم به یکی از استادهایم تا نظراتش را به من بگوید. بعد از اینکه مقاله را خواند، برگشت و به من گفت، "حیفِ اون درختی که کاغذ شده که تو این مزخرفات رو روی اون بنویسی"! ایشان می گفت که همین مساله حسابی من را به فکر فرو برد. دیدم چقدر این تست ارزشمندی است که هر وقت می خواهم دست به کار یک پژوهش بزنم و یا مقاله ای بنویسم، ببینم که آیا اینقدر ارزشمند است کار من که بی ارزد درختانی قطع شوند و برای آن کاغذ شوند؟ یکی از نصیحت های ایشان در مورد تعریف فعالیت های پژوهشی ناب این است که هر زمان دیدید که یک موضوع تحقیقاتی بسیار بکر و ارزشمند پیدا کرده اید، ولی به دلایل دشوار بودن یا پیچیدگی آن، دیگران شما را از پیگیری آن منصرف می کنند، شک نکنید و همان موضوع را به صورت جدی ادامه بدهید.

از این بالاتر، هزینه عمر و وقتی است که برای پژوهش و نگارش مقاله صرف می کنیم. هرچند که مکانیزم های تشویقی زیادی برای داشتن مقالات زیاد در دانشگاه ها وجود دارد، اما باید ببینیم که چقدر تحقیقاتی که می کنیم ارزشمند هستند و فایده مند.

ترجمه کردن یک مقاله می تواند یک مقاله بشود؟

پاسخ کلی این است که خیر! چراکه در مقالات علمی قرار است که ما یک نوآوری داشته باشیم و صرفِ ترجمه یک مقاله نوآوری خاصی ایجاد نمی کند. دلیل دیگر این است که معمولا محققینی که در رشته تخصصی ای کار می کنند به صورت مستمر مقالات مختلف را مطالعه می کنند و ترجیحا این کار را به زبان اصلی انجام می دهند. به همین دلیل ترجمه یک مقاله خاص عملا ارزش علمی ندارد. البته ممکن است که بعضا برای فعالیت های ترویجی یا آموزشی یک مقاله خاص را ترجمه و تلخیص کنیم.

اما چند کار مشابه است که می تواند به عنوان یک مقاله علمی ارایه شود:

مرور ادبیات آثار یک نویسنده یا یک حوزه تخصصی خاص: بعضی از مجلات مقالاتی را می پذیرند که طی آن دیدگاه های مختلف یک متفکر در یک زمینه خاص مرور شده و مورد نقد و ارزیابی قرارگرفته. این کار شبیه به نگارش یک مقاله مرور ادبیات است که در گستره کوچکتری انجام می شود. مثلا یک مقاله تحلیلی می تواند مروری بر تحول اندیشه متفکر بزرگی همچون شومپیتر باشد و کارهای او را مرور و نقد کند. شبیه به مقاله مرور ادبیات، نوآوری این نوع مقالات در این است که یک درک جامع و نقادانه از فعالیت های تحقیقاتی یک متفکر ارایه می کند.

مرور کتاب (Book Review): بعضا مجلاتی هستند که مقالاتی را می پذیرند که طی آن یک کتاب معتبر در یک رشته خاص که تاثیر زیادی بر توسعه آن حوزه علمی گذاشته است را تخلیص کرده و بر آن نقدی می نگارند. معمولا این نوع مقالات توسط افراد با تجربه در یک حوزه نظری نوشته می شوند.

حالتهای استثنا: بعضی از مقالات خیلی خاص در بعضی از رشته های علمی حالت عتیقه پیدا می کنند. مثلا اخیرا یک مقاله از شومپیتر که به صورت تصادفی در بین وسایل شخصی اش پیدا شده به دست آمده است که به زبان های مختلف ترجمه شده است. در چنین حالتی ترجمه کردن نقش ترویجی دارد و نوآوری آن به این خاطر است که مقاله اصلی حالتی کاملا ویژه و نایاب دارد.

دو نوع مقاله و اجتناب از حالت ترکیبی!

سمیناری اخیرا با حضور پروفسور Jeffrey reuer در خصوص مقاله نویسی در رشته مدیریت در دانشگاه فو آمستردام برگزار شد. پروفسور رویر که یکی از سردبیران مجله Strategie Management Journal است می گفت که معمولا دو دسته مقاله وجود دارد. یکی مقالات قرمز که مبتنی بر یک مساله کاربردی هستند. مثلا شما می گویید که مساله ای هست به نام مدیریت شرکت های بزرگی که عمر کوتاهی دارند (مانند بعضی شرکت های پیمانکاری در حوزه های نفتی) و این مساله ای ست که هم مهم است و هم روی آن کم مطالعه شده است. و بعد می گویید برای بررسی این موضوع، نیازمند این هستیم که از تئوری های موجود کمک بگیریم و یکی از تئوری هایی که می تواند برای تحلیل این مساله به ما کمک کند، تئوری حکمرانی سازمانی (Corporate Governance) است. حالا با این تئوری، موضوع مدیریت شرکت های بزرگ ناپایدار را بررسی می کنیم. این نوع مقالات برای مجلاتی که علاقه به بررسی مسایل کاربردی دارند مناسب هستند. در این حالت، هدف اصلی مقاله مطالعه شرکت های بزرگ با عمر کوتاه است، و تئوری حکمرانی سازمانی صرفا یک ابزار است برای این هدف.

نوع دیگری از مقالات که بیشتر حالت آکادمیک دارند مقالات آبی رنگ هستند که شما با یک مساله تئوریک شروع می کنید. مثلا می گویید که تئوری حکمرانی سازمان همواره بر این فرض استوار است که ذینفعان سازمان به سرعت تغییر نمی کنند و از حداقلی از پایداری برخوردارند. حالا این سوال را مطرح می کنید که حکمرانی سازمان ها در شرایطی که ذینفعان سازمان به سرعت تغییر می کنند چه تفاوتی خواهد کرد. آنگاه می گویید مثلا یکی از شرایط مناسب برای بررسی این مساله شرکت های بزرگ با عمر کوتاه هستند. در این حالت، هدف اصلی مقاله غنی سازی و ارتقای درک تئوریک ما از حکمرانی سازمان است، نه لزوما مطالعه شرکت های بزرگ با عمر کوتاه.

تاکید پروفسور رویر بر این است که سعی کنید بر اساس نوع مجله مورد نظر، نوع مقاله خودتان را به درستی انتخاب کنید. اما چیزی که مهم است این است که از نوشتن مقالات بنفش که عملا این دو حالت را با هم قاطی می کنند و مشخص نیست که هدف اصلی شان کدام است اجتناب کنید.

(توجه: مثال ها از استاد نیست و صرفا برای تببین نظرات ایشان اضافه شده است.)

تست "مادربرزرگِ چای نوش"

یکی از مهم ترین سوالاتی که در حین تحلیل یافته های تحقیق و نگارش بخش های پایانی مقاله (یافته ها و نتیجه گیری) مطرح می شود (هم برای ما و از آن مهمتر برای داوران مقالات ما) این است که "خداییش این یافته ها ارزش ارایه شدن در یک مقاله و چاپ شدن در یک مجله خوب را دارد؟"

البته خیلی نباید زود قضاوت کرد. این سوال خیلی راحت نیست. مخصوصا فرض کنید که شما دو سال وقت گذاشته اید و یک پرسش نامه را بالاخره با هزار بدبختی توانسته اید از 200 نفر بپرسید و داده های خودتان را با هزاران دشواری و به یاری دوست عزیزی همچون SPSS تحلیل کرده اید و بعد از چندین بار مذاکره و نرمش و ورزش دادن داده های خود (بعضا گفته می شود Data Massaging) خلاصه چندین نتیجه معنی دار به دست آورده اید. استاد راهنما فشار می آورد که مقاله دیر شده، باید سریع ارتقا بگیرم، شما هم می خواهید هرچه زودتر این مقالات دربیاید که مجوز دفاع را بگیرید و خلاصه بروید دنبال کارتان و خوب هزاران انگیزه دیگر در کنارش هست. در چنین شرایطی سخت است که از موضع بی طرفانه بتوانیم به نتایج خودمان نگاه کنیم.

به همین خاطر محققین از سال ها پیش تستی را اختراع کرده اند به نام تست "مادربزرگِ چای نوش" (یا همان Tea Drinker Grandmother test) که هم خیلی ساده است و هم خیلی دقیق که پاسخ این سوال را بر ما مکشوف می کند.

نحوه اجرای تست:

1-     گل سر سبد یافته های تحقیق خودتان را، آنهایی که دیگه آخر یافته ها هستند را، در دو سه خط بنویسید: مثلا "رابطه معنی داری بین قد افراد و تعداد دکمه های پیراهن آنها (با حذف بخشی از نمونه که شامل پیراهن های نیمه باز هستند) مشاهده می شود".

2-     حال این دو سه خط را بگذارید جلوی چشمتان، تصور کنید که مادربزرگتان (خدا رحمتشون کنه اگر در جوار ما نیستند) به جای شما نشسته و استکان چای را در دست دارد و در حال نوشیدن است و نگاهی به یافته های تحقیق شما می اندازد.

3-     ببینید آیا مادربزرگ شما هم می توانست "بدون اینکه این دو سال وقت را صرف کند و این همه پرسش نامه جمع آوری کند و این همه با داده ها و SPSS کشتی بگیرد به همین نتیجه برسد؟"

4-     اگر پاسخ بله است، خوب پیشنهاد می کنیم که برید و چایی بنوشید! اگر نه، که ادامه بدید و مقاله تان را تکمیل کنید.

این داستان در بین محققین خیلی رایج است! خیلی خوب است که این تست را همیشه در ابتدا و در حین انجام تحقیق مرتبا اجرا کنیم. خیلی وقت ها در مراحل اولیه تحقیق، یک سری یافته های بدیهی پیدا می کنیم ولی این تست به ما کمک می کند که به دنبال یافته های ارزشمند دیگری برویم که در ابتدای تحلیل نتایج دیده نشده اند. این دقیقا مثل حالت جویندگان طلاست. بی شک به اولین سنگی که می رسند، آن را به اسم طلا انتخاب نمی کنند. شاید لازم باشد که یک کوه را زیر و رو کنند تا بالاخره در یک گوشه ای یک تکه طلا پیدا کنند.

خوب، چای نوش جانتان!

 

دکترا را ادامه بدهم یا نه؟

"سلام. خوبید؟ ... واقعیتش دارم دکترای ... می خونم در یکی از کشورهای اروپایی. دانشگاهش هم خوبه. استادم هم رله است. بنده خدا خیلی گیر نیست. ولی خداییش الان که چند ماهی گذشته می بینم که همش مقاله خوندن هست و ریاضیات و .... خداییش دارم فکر می کنم می بینم که من که نمی خوام استاد دانشگاه بشم. می خوام درسم تموم بشه و برگردم ایران برم توی دل کار و صنعت. حداکثر مشاور بشم. این فرمول ها هم به دردم نمی خوره. تهش مدرک دکترا از دانشگاه فلان هست که به کارم میاد. از این بدتر اصلا به موضوع هم علاقه ای ندارم چیکار کنم؟ ولش کنم؟"

این خلاصه صحبتی بود که یکی  از دوستان این هفته با من داشت. و اما پاسخ بنده این بود که

"اگر یک ثانیه هم روی موضوعی که دوست نداری و مطمئن هستی که به دردت نمی خوره وقت بگذاری، عمرت رو تلف کرده ای"!

همین رو برای هر مورد دیگه ای هم می شه گفت... حالا دکترا خوندن یکیش هست. مگر ما چقدر عمر می کنیم. تهش جوانی و زمان مفید زندگی ما همین 20 یا 30سال است. 5 سالش بره برای دکترا روی موضوعی که بهش علاقه نداریم، خداییش خیلی خسرانه.

اما چه کنیم که این مدرکه رو لامصب بذاریم روی سنگ آب می شه!

نه خیر! این بهانه است. من خودم همین الان توی رشته های  مختلف آدمهای خیلی موفقی می شناسم که اصلا دکترا ندارند، بعضی هاشون حتی کارشناسی ارشد هم ندارند. اما از خیلی از دکترها جلوتر هستند. هم از نظر سواد و هم از نظر تجربه و کاربلدی!

خیلی وقتها مدرک دکترا برای ما یک خشاب اطمینان برای جبران ضعفهای ماست. اگر کار بلد باشیم توی رشته مون، مساله حل است (البته برای هیات علمی شدن دکترا لازم است، این داستان استثناست!)

بله! شکی نیست که دوتا آدم کار بلد، اونی که مدرک دکترا داره شاید کارش بهتر جلو بره. اما باید خداییش آدم دو دو تا چهارتا بکنه و ببینه که آیا ارزشش رو داره؟

(نظرات و تجاربتون رو می تونید به ما ایمیل بزنید: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید )

  1. خرید بسته آموزش مقاله نویسی با یک تماس
  2. خرید کتاب آموزش مقاله نویسی با یک تماس

 جهت تهیه بسته آموزش مقاله نویسی با قیمت 69000 تومان می توانید از طریق یکی از گزینه های زیر اقدام نمایید:

  • با شماره  30-66498929 تماس حاصل نموده و بسته را سفارش دهید.
  • با مراجعه به آدرس تهران، میدان انقلاب، بین خ فروردین و اردیبهشت، ساختمان 1474، ط اول، انتشارات کتابخانه فرهنگ، به صورت حضوری بسته را خریداری نمایید.

 جهت تهیه کتاب 25 اصل اساسی مقاله نویسی با قیمت 8000 تومان می توانید از طریق یکی از روش های زیر اقدام نمایید:

  • با شماره 30-66498929 تماس گرفته و پس از سفارش کتاب خود را از طریق پست دریافت نمایید.
  • با مراجعه به آدرس تهران، میدان انقلاب، بین خ فروردین و اردیبهشت، ساختمان 1474، ط اول، انتشارات کتابخانه فرهنگ، به صورت حضوری کتاب را خریداری نمایید.