***** با پر کردن فرم "نیازسنجی" در منوی اصلی، ما را در ارائه خدمات بهتر، یاری رسانید *****

نحوه شناسایی موضوعات داغ تحقیقاتی- قسمت اول

یکی از مهمترین گام های پژوهش انتخاب موضوعات داغ و به روز تحقیقاتی است. اما موضوعات جذاب و مورد توجه را چگونه میتواند پیدا کرد. در ادامه بهترین و راحت ترین روشها توضیح داده میشود.

1- مطالعه مقالات داغ و پربیننده

معمولا هم مجلات علمی و هم انتشارات علمی این امکان را در اختیار خوانندگان قرار میدهند که پر خواننده ترین مقالات در بازه های زمانی مختلف و یا مقالاتی که بیشترین دانلود را داشته اند و یا مقالاتی که بیشترین تعداد ارجاعات را داشته اند مشخص گردد. طبیعتا مقالات پر ارجاع و پر خواننده در طی دو سال اخیر میتواند حوزه های اصلی تحقیقاتی را در یک زمینه خاص نشان دهد. در بین انتشارات مختلف انتشارات     Sciencedirect در صفحه اصلی خود بیست و پنج مقاله پر بیننده در هر رشته و زیر رشته را ارایه میدهد. این امکان برای محققین فراهم گردیده است که بازه زمانی را انتخاب نمایند.

 تمرین: به سایت Science direct بروید. با محدود کردن رشته اصلی و زیر شاخه مرتبط خودتان سه موضوع از مقالات پر ارجاع را انتخاب و یادداشت نمایید. بهتر است که بازه زمانی محدود به دو سه سال اخیر باشد. همین فرایند را با یکی دیگر از مجلات و یا انتشارات مهم در حوزه تخصصی خودتان انجام دهید و موضوعات را یادداشت نمایید. آیا تفاوتی بین موضوعات وجود دارد؟

 2- مطالعه مقالات مروری[1]: معمولاً خواندن یک مقالات مروری  بهتر از خواندن چندین مقاله اصلی است.  معمولا مقالات مروری یکی دوسال گذشته مهمترین موضوعات تحقیقاتی را اریه میکنند. همچنین در این مقالات معمولا بخشی بعنوان روند آینده[2] وجود دارد که میتواند الهام بخش تعریف موضوعات تحقیقاتی باشد.

 تمرین. در موتورهای جستجو مقالات مروری و کلید واژه خود را بطور همزمان جستجو نمایید.

 Reviw paper, your key world, 2016

 

ایا در سالهای اخیر مقاله مروری در حوزه تخصصی شما و با کلید واژه های شما منتشر گردیده است؟ این مقالات چه خلاءهای تحقیقاتی را ذکر نموده اند که شما می­توانید آنرا بعنوان موضوع تحقیقاتی خود انتخاب نمایید؟



[1] Review paper

[2] future trends

نکته 73: مثلث سازی (Triangulation) چیست؟

همان طور که در نکات قبلی مطرح شد، در تحقیق های کیفی می بایست روایی یافته های تحقیق خود را نشان دهیم. یکی از تکنیک هایی که برای این مساله استفاده می شود تکنیک مثلث سازی (Triangulation) است. مثلث سازی یعنی اینکه یک سوال مشخص را از منابع مختلف و با روش های مختلف تحقیق کنیم. مثلا اگر می خواهیم ببینیم که آیا مدیران ارشد یک شرکت خاص وقتی که خبر آتش سوزی در انبار شرکت را فهمیدند، آیا این پدیده را انکار کردند یا آن را جدی گرفتند. مثلث سازی یعنی اینکه این مساله را با مصاحبه با مدیران ارشد و همچنین با مصاحبه با مدیران میانی و نیز افرادی که در کنار مدیران ارشد بوده اند انجام دهیم. همچنین به جای اینکه فقط از روش مصاحبه استفاده کنیم، به روش های دیگری همچون مطالعه مستندات بپردازیم. به عبارت ساده تر، یافته های خود را از مجراهای مختلف کسب کنیم تا بهتر بتوانیم قضاوت کنیم که آیا یافته های به دست آمده صحیح هستند یا نه.

نکته 72: آیا می شود بعد از تحلیل داده ها، مجددا به جمع آوری داده ها بپردازیم؟

در تحقیق های کمی این مساله کمتر اتفاق می افتد چراکه از قبل متغیرها و روش های اندازه گیری و نمونه آماری مشخص می شود. اما در تحقیق های کیفی این مساله بیشتر رایج است چراکه خیلی وقت ها تنها زمانی که داده های جمع آوری شده را تحلیل می کنیم تازه می توانیم بفهمیم که چه جزئیاتی از پدیده مورد بررسی را نمی دانیم، چه نکاتی هست که به آن اشاره نکرده ایم و چه ابعادی از یافته های ما هستند که برای ارزیابی روایی آنها نیاز به جمع آوری داده های بیشتری داریم. در این حالت اصطلاحات فاز تکمیلی جمع آوری داده ها (Complementary data collection) را با تمرکز بر خلأهایی که شناسایی کرده ایم انجام می دهیم.

نکته 71: تا کجا داده های کیفی را جمع آوری کنیم؟-3

در نکته قبلی به این اشاره کردیم که داده های کیفی را تا جایی باید جمع آوری کنیم که بتوانیم روایی آنها را نشان دهیم. معیار دیگری که معمولا در تحقیق کیفی مهم است این است که یافته های ما بکر باشند(novelty). به عنوان مثال فرض کنید که می خواهیم راه کارهایی که شرکت های بزرگ در مواجهه با تحریم اتخاذ می کنند را تحقیق کنیم. اگر بعد از انجام یک سری مصاحبه با مدیران یک شرکت به لیستی از روش های شناخته شده و عادی برسیم، در این حالت، داده های کیفی ما کافی نیستند. بررسی های بیشتری نیاز است که ما را به راه کارهای کمتر شناخته شده و کمتر بحث شده برسانند. این مساله تا حد زیادی وابسته به غنی بودن موردکاوی انتخاب شده هم دارد. شبیه به حالتی که به دنبال یافتن الماس در یک کوهی از سنگ و خاک هستیم. زمانی باید جستجو را متوقف کنیم که به تکه هایی از الماس برسیم. تکه های الماس یافته هایی هستند که تا به حال در مطالعات قبلی به آن اشاره نشده است.

نکته 70: تا کجا داده های کیفی را جمع آوری کنیم؟-2

در نکته قبلی گفتیم که زمانی داده های جمع آوری شده کافی است که بتوانیم با قاطعیت به سوال تحقیق خودمان پاسخ دهیم. یکی از معیارهایی که نشان می دهد که آیا می توانیم "با قاطعیت" به سوال تحقیق پاسخ دهیم، معیار روایی (validity) است. در نکات قبلی در خصوص مفهوم و انواع روایی صحبت کردیم. به صورت کلی روایی یعنی اینکه ادعای ما با واقعیت مطابق باشد. شبیه به یک کارآگاه، روایی یعنی اینکه شواهد از نظر دادگاه صحیح و منطبق با واقعیت باشند. فرض کنیم که سوال تحقیق ما این است که یک شرکت چه راهکارهایی را برای مخفی کردن نقاط ضعف خود به کار می برند. حال اگر بعد از انجام 10 مصاحبه با مدیران و کارشناسان یک شرکت به این نتیجه رسیدیم که بعضی ها می گویند که شرکت از تکنیک "کلی گویی" در مذاکرات و قراردادها استفاده می کند و عده ای دیگر ادعا می کنند که شرکت از تکنیک کلی گویی استفاده نمی کند، آنگاه معلوم می شود که هنوز داده های کیفی ما کافی نیستند که بتوانیم روایی این ادعا را نشان دهیم. لذا هنوز بایستی با مصاحبه های بیشتر یا مطالعه موارد مختلفی از قراردادهای شرکت این ادعا را دقیق تر راستی آزمایی کنیم.

نکته 69: تا کجا داده های کیفی را جمع آوری کنیم؟-1

در نکته قبلی گفتیم که یکی از معیارهای عمیق بودن موردکاوی های کیفی این است که تا حد امکان به جزئیات بیشتری دست پیدا کنیم. اما با توجه به محدودیت منابع تحقیق (زمان، هزینه و ...) چگونه می توانیم بفهمیم که آیا یافته های ما کافی است یا نه. مثلا فرض کنیم که تا به حال 40 مصاحبه با مدیران و کارشناسان یک شرکت انجام داده ایم، آیا این کافی ست یا باید مصاحبه بیشتری انجام بدهیم؟ پاسخ کلی همان پاسخی است که یک کارآگاه در زمان بررسی یک پرونده قتل به خودش می دهد: "آیا شواهد کافی دارم که بتوانم با اطمینان بگویم که فرد الف قاتل است و با اطمینان بگویم که سایر مظنونین قاتل نیستند؟". حال به جای کارآگاه، بگذاریم محقق؛ به جای نشان دادن اینکه چه کسی قاتل هست و چه کسی قاتل نیست، بگذاریم پاسخ دادن به سوال تحقیق. مثلا اگر قرار است ببینیم که آیا مکانیزم های رفع اختلافات خانوادگی در جوامع شهری و روستایی با هم تفاوتی دارند، آیا داده های جمع آوری شده ما کافی هستند که به این سوال با قاطعیت پاسخ دهیم؟ چیزی که هنوز شاید مبهم باشد این است که "با قاطعیت پاسخ دادن" یعنی چه؟ این مساله را در نکته های بعدی بحث می کنیم.

نکته 68: معیار عمیق بودن موردکاوی ها چیست؟

در نکته قبلی گفتیم که در پژوهش های کیفی، هدف اصلی عمیق بودن بررسی است نه تعداد زیاد نمونه ها. حال سوال این است که معیار سنجش عمق مطالعات کیفی چیست؟ اگر به معیارهای ظاهری نگاه کنیم، معمولا تعداد مصاحبه هایی که در یک موردکاوی انجام می دهیم، تعداد ساعت هایی که به مشاهده پدیده مورد مطالعه اختصاص می دهیم و حجم مستنداتی که در خصوص پدیده مورد مطالعه بررسی می کنیم معیارهایی از عمق موردکاوی ما هستند. مثلا در رشته مدیریت، یک موردکاوی عمیق بعضا تا 100 مصاحبه با مدیران و کارمندان یک شرکت را شامل می شود. اما معیارهای کیفی دیگری هم هستند که باید در نظر گرفت. مانند این که چه میزان جزئیاتی را در خصوص پدیده مورد نظر به دست آورده ایم. مثلا فرض کنید که می خواهیم رفتار شرکت ها در مواجهه با تحریم را نگاه کنیم. یک موردکاوی عمیق نیازمند این است که ریزترین جزئیات رفتاری مدیران، مباحثی که بین آنها مطرح شده است، دیدگاه های شخصی آنها، تعارضاتی که در جلسات بوده است، تصمیمات مختلفی که گرفته شده و حتی تصمیماتی که گرفته شده اما به اجرا نرسیده است را به دقت استخراج کنیم. اصطلاحا می گویند اگر یک کارگردان بخواهد مستندی دقیق از موردکاوی ما تهیه کند، تمامی جزئیات بایستی به وضوع وجود داشته باشند.

نکته 67: آیا بهتر است که تعداد موردکاوی های کیفی را زیاد کنیم؟

همان طور که در پنج نکته قبلی گفتیم، عملا تعداد موردکاوی های کیفی بیشتر وابسته به منطق انتخاب آنها و نیز وابسته به سوال تحقیق است. مثلا اگر تحقیق ما نیازمند مقایسه بین دو جامعه را طلب می کند، حداقل دو موردکاوی (یک موردکاوی از هر جامعه) نیاز است. حال سوال این است که آیا بهتر نیست که تعداد موردکاوی های بیشتری را داشته باشیم در تحقیق؟ مثلا داشتن 5 موردکاوی بهتر از 2 موردکاوی نیست؟ پاسخ کلی منفی است! علت این است که هدف در تحقیق های کیفی "عمیق شدن" در موردکاوی های مورد مطالعه است. و معمولا افزایش تعداد موردکاوی های باعث می شود که هر کدام از موردکاوی ها با عمق کمتری بررسی شود. مثلا خیلی بهتر است که در تحقیق خودمان دو شرکت را با حجم بالایی از مصاحبه ها، مشاهدات، مطالعات و بررسی ها بررسی کنیم تا اینکه ده شرکت را به صورت سطحی مطالعه کنیم.

  1. خرید بسته آموزش مقاله نویسی با یک تماس
  2. خرید کتاب آموزش مقاله نویسی با یک تماس

 جهت تهیه بسته آموزش مقاله نویسی با قیمت 69000 تومان می توانید از طریق یکی از گزینه های زیر اقدام نمایید:

  • با شماره  30-66498929 تماس حاصل نموده و بسته را سفارش دهید.
  • با مراجعه به آدرس تهران، میدان انقلاب، بین خ فروردین و اردیبهشت، ساختمان 1474، ط اول، انتشارات کتابخانه فرهنگ، به صورت حضوری بسته را خریداری نمایید.

 جهت تهیه کتاب 25 اصل اساسی مقاله نویسی با قیمت 8000 تومان می توانید از طریق یکی از روش های زیر اقدام نمایید:

  • با شماره 30-66498929 تماس گرفته و پس از سفارش کتاب خود را از طریق پست دریافت نمایید.
  • با مراجعه به آدرس تهران، میدان انقلاب، بین خ فروردین و اردیبهشت، ساختمان 1474، ط اول، انتشارات کتابخانه فرهنگ، به صورت حضوری کتاب را خریداری نمایید.